Walce na okrągło
tekst Piotra Gana z 1965 roku
![](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/03/13988165_1057989744250671_7543220269205897616_o.jpg)
zabawa taneczna podczas Taboru Kieleckiego w Sędku | 2016 rok | fot. Piotr Baczewski
W tym czasie, kiedy we wszystkich miastach i miasteczkach Kielecczyzny na balach, zabawach czy festynach, królował już niepodzielnie walc – wiejscy muzykanci zaczęli dopiero poznawać ten nowy dla nich taniec. Nie sprawiało to im trudności – słyszeli walce często, bo grywały je orkiestry pułkowe, zespoły rozrywkowe w lokalach, strażackie orkiestry w małych miasteczkach i nawet orkiestry przyparafialne, które powstawały w Kielecczyźnie przy każdej większej parafii, jako odpowiedź na nową falę rusyfikacji po 1905 roku.
Wiejscy muzykanci od dawna, w czasie służby wojskowej, grywali w pułkowych orkiestrach. Nie raz byli członkami miejskich orkiestr strażackich, albo, pod kierunkiem specjalnie angażowanych kapelmistrzów, poznawali nowe melodie i rytmy w orkiestrach parafialnych.
Na początku walce były bardzo często ośpiewywane przez tańczących, dlatego pożądano prostych i nieskomplikowanych melodii.
Potem zaczęły już zanikać obrzędowe śpiewy wiejskich uroczystości, a na zabawach ograniczono śpiewackie popisy. Wiejscy tancerze w tym czasie umieli już tańczyć walca tak, że nie wystarczyły im proste, dwuczęściowe utwory. Żądali bardziej urozmaiconych melodii.
Dziś na wsi tancerze już nie śpiewają, zastępują ich w tym muzykanci, którzy wzorują się na miejskich zespołach rozrywkowych. Walc na grajkach i zabawach we wsiach kieleckich nie należy jeszcze do przeszłości i występuje tu w wielu odmianach swojego stylu.
Tekst archiwalny – syg. 16\23 (120-122) +121a – autorstwa Piotra Gana zredagowała Diana Szawłowska. Tekst autorstwa Piotra Gana pochodzi ze zbiorów Archiwum Naukowego PME, które zostały udostępnione za zgodą Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie.
![kowal Walerian Kwiatkowski](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2022/05/13340299_1099818023424229_6895918856802849470_o-510x382.jpg)
![Okuwacze wozów z Radoszyc](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2022/05/0005-510x382.jpg)
![Józef Rafalski](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/0002-4-510x382.jpg)
![Szopkarze](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2021/12/image000000-090746-510x382.jpg)
![Puszczacka spuścizna](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2021/05/3133-9-510x382.jpg)
![Garncarki z Chałupek](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2021/04/0005-510x382.jpg)
![kapela Kazimierza Krawczyka](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2021/03/20161112005102-e1c3d958-me-510x382.jpg)
![Żeby myszy nie cięły – przesądy rolne w Kielecczyźnie](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2021/03/3088-4-510x382.jpg)
![Kowale z Pacanowa](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2021/01/0001-510x382.jpg)
![Adam Zając](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/12/DSC5193-510x382.jpg)
![Len – odwieczny zwyczaj](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/10/0011-510x382.jpg)
![kapela Wyczyńskich](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/05/DSC5885-510x382.jpg)
![list Mariana Zdziebko](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/05/1-510x382.jpg)
![kapela Woźniaków z Włoszczowic](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/05/0001-510x382.jpg)
![rodzina Bąblów z Kątów Denkowskich](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/05/0004-510x382.jpg)
![Tabor w Sędku](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/04/13996054_1057700574279588_7319626671958615423_o_1057700574279588-510x382.jpg)
![Zofia Kucharczyk](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/03/DSC_5923-510x382.jpg)
![Paula Kinaszewska](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/03/DSC3249-510x382.jpg)
![Leczenie magiczne](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/02/gan_12_011-510x382.jpg)
![Praktyki tajemne](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/02/gan_12_006-510x382.jpg)
![Józef Piłat – rzeźbiarz](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/02/0032-510x382.jpg)
![Józef Głuszek – garncarz](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/02/3172-5-510x382.jpg)
![Konstanty Ciepielewski – garncarz](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/02/0030-510x382.jpg)
![Wojciech Piwoński – garncarz](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/02/0004-4-510x382.jpg)
![śpiewaczka Marianna Kowalska](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/02/20090924-DSC_0331-510x382.jpg)
![Józef Franusiak – rzeźbiarz i malarz](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/02/0002-3-1-510x382.jpg)
![Jak choroby dawniej wyganiano](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/02/gan_12_017-510x382.jpg)
![Zabawkarstwo ludowe w Kieleckiem](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/02/0010-510x382.jpg)
![Strój świetokrzyski](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/02/0001-2-510x382.jpg)
![Adam Czarnecki – rzeźbiarz](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/02/0004-1-510x382.jpg)
![Leon Kudła – rzeźbiarz](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/02/0002-3-510x382.jpg)
![Ignacy Bochenek – rzeźbiarz](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/02/0004-510x382.jpg)
![Ozdobne przęślice](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/02/3229-510x382.jpg)
![Jan Purski – garncarz](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/02/0001-510x382.jpg)
![Pan Twardowski](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/01/Arch.-PME-N.-3173_29-510x382.jpg)
![Mazurek czy oberek?](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/01/DSC_4135-510x382.jpg)
![Iłżeckie baby](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/01/1-510x382.jpg)
![Od narodzin do śmierci](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2020/01/3173-17B-510x382.jpg)
![skrzypek Marian Żyła](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2021/04/Kapela-Mariana-Zyly-1-510x382.jpg)
![Portrety garncarzy](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/12/0011-510x382.jpg)
![Bracia Pajek](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/12/79821530_443180273025061_6595281952159301632_n-510x382.jpg)
![skrzypek Franciszek Lewikowski](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/12/AMW_01_0694b.jpg)
![Despeki wigilijne](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/12/Despeki-510x382.jpg)
![akordeonistka Stefania Tusińska](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/12/002-1-510x382.jpg)
![Iłżeckie ptaszki](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/12/Arch.-PME-N.-3173_17-510x382.jpg)
![Muzykanckie przemiany](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/11/gan_16_205-2-510x382.jpg)
![Muzykancki ośrodek](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/11/Orkiestra-przed-remizą-1-510x382.jpg)
![Marian Sotkiewicz – kowal](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/11/0002-2-510x382.jpg)
![Kowalskie pęta](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/11/gan_21_225-510x382.jpg)
![śpiewak Józef Myszka](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/11/DSCF4884prze-510x382.jpg)
![klarnecista Franciszek Zemsta](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/11/gan_21_260-2-510x382.jpg)
![skrzypek Walenty Domagała](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/11/0003-510x382.jpg)
![Choleryckie pole](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/11/choleryczne-pole-510x382.jpg)
![kapela Romana Wojciechowskiego](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/10/DSC5871-510x382.jpg)
![Odpoczno](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/09/DSC5125-510x382.jpg)
![Zwyczaje weselne w Rakowie](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/09/DSC_9283-510x382.jpg)
![Sobótkowe ognie](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/09/aaa-510x382.jpg)
![Marian Brudek – rzeźbiarz](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/09/0013-1-510x382.jpg)
![Adam Zegadło – rzeźbiarz](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/09/0010-510x382.jpg)
![skrzypek Józef Kosmala](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/09/0001-1-510x382.jpg)
![skrzypek Józef Ćwiek](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/09/Ćwiek-510x382.jpg)
![Jan Krawczyk – kowal z Łagowa](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/09/0001-3-510x382.jpg)
![Władysław Ziewiecki](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/09/IMG_9175-1-510x382.jpg)
![Wesela, uroki i zmory](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/09/DSC3064-510x382.jpg)
![Stanisław Idziak](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/09/IMG_9356-510x382.jpg)
![Stanisław Rak – skrzypek z Krasocina](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/05/0003-1-510x382.jpg)
![Michał Grygiel – rzeźbiarz](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/05/0003-510x382.jpg)
![Jak na książkach czytać uczono](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/05/Katarzyna-Pietrowska-1-510x382.jpg)
![O śmigusach i dyngusach](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/04/smigus-1-510x382.jpg)
![Maria Pacan – pisarka](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/04/pisanki3-510x382.jpg)
![Edward Balcer – kowal z Radomia](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/04/4-510x382.jpg)
![Przetaki i św. Tekla](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/03/przetaki-510x382.jpg)
![Henryk Gwiazda](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/03/13731981_1043825475667098_8075574436093070606_o-510x382.jpg)
![Maria Kowalik](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/01/11538150_847876445262003_3009032767575080217_o-510x382.jpg)
![Niech muzyka Bydlaków nigdy nie przestanie grać!](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2019/01/Photo-2-510x382.jpg)
![Gan u Pastuszkiewicza](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/12/3173-9B-510x382.jpg)
![Kazimierz Zdrzalik](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/03/AMW_I037-1-e1521571105589-510x382.jpg)
![Lipce z Wygnanowa](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/03/12716148_952499851466328_1100310373766045073_o-510x382.jpg)
![Danuta i Władysław Gawędowie](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/03/DSC5673-510x382.jpg)
![Maria Oracz](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/03/DSC3408-510x382.jpg)
![Józef Wyrwiński](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/03/DSC4608-510x382.jpg)
![Śródpoście](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/03/Untitled-23-510x382.jpg)
![Karczmisko](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/03/19th-century-polish-countryside_jozef-chelmonski-02-510x382.jpg)
![Misiarze z Wiru](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/03/Misiarze01-510x382.jpg)
![Kobiety, harmonie pedałowe i oberki](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/03/Zedel-7-510x382.jpg)
![Świętokrzyskie dziwosłęby](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/03/skan-wesele-04-510x382.jpeg)
![Walce na okrągło](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/03/13988165_1057989744250671_7543220269205897616_o-510x382.jpg)
![Kapela braci Łomżów](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/Łomża02-510x382.jpg)
![Stanisław Stępniak](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/Stępniak-01-510x382.jpg)
![Józef Lipiński](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/lipiński-510x382.jpg)
![Stanisław Witkowski](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/fot.-2-ze-zbioro__w-rodziny-Witkowskich-510x382.png)
![Barbara Michalec](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/13988195_1056600077722971_8755364442189770812_o-510x382.jpg)
![Zygmunt Jakubowski](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/20111008-DSC_3653-510x382.jpg)
![Wesele w Rzeczniowie](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/DSC5441-510x382.jpg)
![Tańce w Sycynie](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/12113470_727493430718817_1691509820885595117_o-510x382.jpg)
![Zdzisław Kwapiński](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/DSC3291-510x382.jpg)
![Wiejskie lutnictwo](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/lutnik-rafalski-510x382.png)
![Ocepiny](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/DSC_9287-510x382.jpg)
![Okupiny](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/okupiny-510x382.jpg)
![Do kolibki](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/kołyska-510x382.png)
![Przyśpiewki](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/przyśpiewki-1-510x382.jpg)
![Jan Ogonowski](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/10960255_787726387943676_7231803068539664642_o-510x382.jpg)
![Kasowanie kapel](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/Kasowanie-510x382.jpg)
![Weselne porachunki](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/DSC_9252-510x382.jpg)
![Sankcje dla panien i kawalerów niezamężnych](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/DSC6602-e1519215991998-510x382.jpg)
![Kazimierz Witkowski](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/13925716_1057981640918148_3720560182020555350_o-510x382.jpg)
![Głoszenie wiadomości w Kielecczyźnie](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/0002-traba-510x382.jpg)
![Wesele w Glinie](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/skan-wesele-02-510x382.jpeg)
![Składne wesele](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/oczepiny-510x382.jpg)
![Franciszka Zaraś](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/Zaraś-e1519147679388-510x382.jpg)
![Ej, oryle, oryle](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/PIC_1-G-4296-e1519140536573-510x382.jpg)
![Nocne żniwa](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/11-13-510x382.jpeg)
![Krypiarze z Zawichostu](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/Zawichost02-e1519134866347-510x382.png)
![Antoni Witkowski](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/0001-e1519139125184-510x382.jpg)
![Wincenty Firmowski](https://archiwumgana.pl/wp-content/uploads/2018/02/0034-510x382.jpg)